Những điểm nổi bật trong phiên điều trần của Robert Mueller 

Cựu Công tố viên đặc biệt Robert Mueller vào hôm thứ Tư có hai phiên điều trần trước Uỷ ban Tư pháp Hạ viện và Uỷ ban Tình báo Hạ viện về cuộc điều tra Nga can thiệp vào bầu cử Mỹ và những hành vi liên quan của ông Trump. 

Theo đánh giá của Washington Post, có 6 điểm nổi bật trong suốt 2 phiên điều trần. 

1. Mueller chật vật 

Có vẻ như nhân chứng ngôi sao của Dân chủ không toả sáng như họ mong đợi. Mueller nói ngập ngừng, đôi khi không nhớ chi tiết, và thậm chí vấp ngay cả khi các nhà lập pháp không “bẫy” ông. 

Phó Chủ tịch Uỷ ban Tư pháp Hạ viện, Dân biểu Cộng hoà Douglas Collins (Georgia) bắt đầu phần chất vấn của mình bằng câu hỏi, liệu “thông đồng” có đồng nghĩa với “âm mưu” hay không. “Không!” Mueller đáp thẳng thừng. Collins liền chỉ ra trong bản báo cáo của cựu Công tố viên ghi rằng một số từ điển pháp lý xem hai cụm từ này “phần nhiều đồng nghĩa.” Mueller dường như không có gì nhiều để trả lời, cuối cùng ông bảo mình theo bản báo cáo. 

Sau đó, Dân biểu Cộng hoà John Ratcliffe (Texas) “xoay” Mueller về lý do tại sao ông không thể miễn tội cho Trump. Cộng hoà cho rằng, Mueller đã vượt quá phạm vi của mình vì thông thường nếu ai đó không bị buộc tội thì được xem là vô tội. Mueller chỉ đáp, đây là một tình huống bất thường (có lẽ là do chính sách của Bộ Tư pháp không cho phép truy tố một đương kim tổng thống.) mà không giải thích cụ thể thêm. 

Có đoạn, Dân biểu Cộng hoà Louie Gohmert hỏi Mueller về việc liệu ông có biết Peter Strzok – cựu nhân viên FBI có những tin nhắn chống Trump nên bị loại khỏi cuộc điều tra – “ghét Trump” hay không. “Tôi không biết điều đó,” Mueller đáp. Ông cũng nói thêm, “Khi phát giác ra, ngay lập tức tôi đã đẩy ông ấy sang bộ phận khác.” Mueller không tranh chấp gắt gao với ý kiến Strzok ghét Trump. 

Hay có lúc Mueller bảo, ông “không quen thuộc” với Fusion GPS – công ty chuyên nghiên cứu đối thủ chính trị đã đặt hàng bộ tài liệu của cựu điệp viên tình báo Anh Christopher Steele. 

Chiến lược của nhóm các nhà lập pháp Cộng hoà cho thấy, họ không thoả mãn khi chỉ ra một số phần trong bản báo cáo của Mueller nói tốt về ông Trump, mặc dù Trump vẫn tuyên bố mình được miễn tội. Cộng hoà dường như tập trung vào việc một số nhân viên của cựu Công tố viên đặc biệt đóng góp cho Dân chủ lại đảm nhiệm cuộc điều tra.  

Mueller thậm chí vấp đối với câu hỏi thông cảm hơn từ Dân chủ. Dân biểu Steve Cohen (Tennessee) hỏi Công tố viên đặc biệt về câu nói của ông Trump khi nghe tin Mueller được bổ nhiệm lãnh đạo cuộc điều tra “Tôi tiêu rồi!” Mueller bảo ông không thể nhớ ai đã nói câu đó. Hay ông không thể nhớ Tổng thống nào đã bổ nhiệm ông làm công tố viên liên bang vào những năm thập niên 1980. Mueller đoán là Tổng thống Bush nhưng trên thực tế là Ronald Reagan. 

2. Dân chủ không bứt phá 

Câu hỏi chất vấn của Dân biểu Ted Lieu (Dân chủ – California) tại Uỷ ban Tư pháp nhen nhóm một chút ít phấn khích đối với số phản đối ông Trump. 

“Một lần nữa, lý do mà ông không truy tố Donald Trump là vì quan điểm của Bộ Tư pháp là ông không thể truy tố một đương kim Tổng thống, đúng không?” Dân biểu Lieu hỏi. “Chính xác!” Mueller đáp.

Một số cảm thấy Mueller đang đưa ra tuyên bố lớn vì ông có ý ám chỉ  Trump sẽ bị truy tố nếu không vì chính sách đó. Tuy nhiên, trong phần mở đầu phiên điều trần trước Uỷ ban Tình báo Hạ viện, Mueller đưa ra lời đính chính, ý của ông chỉ đơn giản rằng, họ không đưa ra kết luận vì chính sách trên chứ không phải về vấn đề  ông Trump phạm tội hay không. 

Phần đính chính của Mueller làm xìu quả bóng của Dân chủ. Họ đã không có được thứ mong muốn từ Mueller, và khi tin đã có được thì nhanh chóng bị lấy lại. 

Có nguồn tin cho rằng, trong giờ nghỉ, Mueller đã nhận được điện thoại từ Bộ Tư pháp, yêu cầu làm rõ câu trả lời trên.  

3. Mueller mạnh mẽ phản đối một số ý kiến của ông Trump 

Chiến lược của Dân chủ là để Mueller khẳng định lại những kết luận trong bản báo cáo điều tra. Điều này đúng khi Mueller tuyên bố, “Tổng thống không được minh oan vì những hành động mà ông đã phạm phải,” và khi ông bảo Trump có thể vẫn bị cáo buộc một khi rời Toà Bạch Ốc. Cả hai tuyên bố này đều không có gì mới nhưng Dân chủ nỗ lực làm chúng trở thành những tuyên bố lớn. 

Dân chủ thực sự cũng có được những tuyên bố lớn trong phiên điều trần thứ hai. 

“Có phải các viên chức vận động tranh cử của Trump đã xây dựng chiến lược của họ, chiến lược thông điệp, chung quanh những tài liệu bị đánh cắp?” Chủ tịch Uỷ ban Tình báo Hạ viện Adam Schiff (Dân chủ – California) hỏi. 

“Nói chung là đúng như vậy,” Mueller đáp. “Và rồi họ nói láo để che giấu?” Schiff hỏi tiếp. Mueller vẫn đáp như cũ: “Nói chung, đúng như vậy!” 

Mueller cũng được chất vấn về việc Trump từng ca ngợi WikiLeaks, và việc này được xem đã lôi kéo Nga can thiệp vào bầu cử Mỹ. Mueller cho rằng, gọi chuyện này “có vấn đề là nhẹ,” mà “nó đã đem lại hy vọng, hoặc một số thúc đẩy đến hoạt động bất hợp pháp.” 

Trả lời một câu hỏi khác từ Schiff về những tuyên bố của ông Trump, Mueller đáp thẳng thừng, cuộc điều tra của ông “không phải là cuộc săn lùng phù thuỷ.” 

4. Một chút xíu ánh sáng cho Pelosi về vấn đề luận tội tổng thống 

Phiên điều trần của Mueller rõ ràng không giúp được Dân chủ trong nỗ lực đánh bại ông Trump vào năm 2020 nhưng lại giúp Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi ngăn chặn được “cơn sốt” đòi truất phế ông Trump từ các đồng nghiệp. 

Dân chủ đang bị chia rẽ sâu sắc trong vấn đề luận tội ông  Trump, chủ đề mà lâu này bà Pelosi vẫn phản đối. Mueller vào hôm thứ Tư từ chối nói về chủ đề này. 

5. Mueller tranh chấp với Trump về “ghế Giám đốc FBI” 

Trump liên tục bảo rằng, Mueller có xung đột quyền lợi vì ông muốn làm  Giám đốc FBI, đã đến Toà Bạch Ốc phỏng vấn nhưng không được, nhưng bất ngờ được bổ nhiệm làm Công tố viên đặc biệt. 

Trước phiên điều trần, giới truyền thông đã dự đoán Mueller sẽ tranh chấp tuyên bố này, và Trump lên Twitter thách thức Mueller. “Hy vọng ông ta không tuyên thệ vì chúng tôi có nhiều nhân chứng … về cuộc phỏng vấn, trong đó có cả Phó Tổng thống Mỹ,” Trump ghi. 

Mueller tại phiên điều trần đã tranh chấp tuyên bố này hai lần. Theo cựu Công tố viên đặc biệt, ông đến Toà  Bạch Ốc tìm việc nhưng “không phải là ứng cử viên.” Sau đó, Mueller nhắc lại, cuộc gặp gỡ đó “là về việc làm chứ không phải về việc tôi nộp đơn xin việc.” Tuyên bố này rõ ràng hữu thệ. 

6. Lý do Mueller không tống trát đòi Trump 

Theo cựu công tố viên đặc biệt, ông quyết định không tống trát đòi Trump ra khai vì biết chắc Tổng thống sẽ chống đối, và như vậy sẽ kéo dài cuộc điều tra. 

Mueller cũng đồng tình rằng, những câu trả lời bằng văn bản của ông  Trump về vấn đề Nga can thiệp bầu cử Mỹ không phải lúc nào cũng đúng. “Có công bằng không khi bảo rằng những câu trả lời bằng văn bản của Tổng thống không những không đầy đủ, không trọn ý vì ông ta đã không trả lời nhiều câu hỏi của các ông, nhưng khi ông ta trả lời, thì những câu trả lời lại không phải lúc nào cũng đúng,” dân biểu Dân chủ Val Demings hỏi. “Nhìn chung là như vậy,” Mueller đáp. 

7. Cuộc điều tra không bị ngăn cản, chấm dứt 

Có giả thuyết âm mưu là Tổng trưởng Tư pháp William Barr có thể đã tìm cách đóng lại cuộc điều tra. “Có khi nào, trong quá trình điều tra, cuộc điều tra của công bị hạn chế, cản trở hay ngăn chặn?” dân biểu Collins hỏi. “Không!” Mueller đáp. 

Hương Giang (Theo Washington Post) 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here