Trung Cộng là lý do khiến Việt Nam cần Mỹ trở về Cam Ranh

Quân đội VNCS diễn hành ngày Quốc khánh của họ. Photo courtesy: Reuters
Quân đội VNCS diễn hành ngày Quốc khánh của họ. Photo courtesy: Reuters
Quân đội VNCS diễn hành ngày Quốc khánh của họ. Photo courtesy: Reuters

bài viết của Jane Perler chánh văn phòng Bắc kinh sự vụ — New York Times

Dân Việt News – CAM RANH BAY, VN – Bóng ma của Chiến tranh VN cuối cùng phai nhạt tại hải cảng chiến lược Cam Ranh. Cách đây 40 năm người Mỹ giã biệt nơi này, một quân cảng to lớn dành cho lục quân đổ bộ, vị trí tồn trữ cho cho các phi vụ B52, và quân y viện chữa trị cho thương binh Mỹ.

Thế mà hôm nay, người dân VN nói rằng họ khao khát quân đội Mỹ trở lại.

Trên FB, ông Võ văn Tạo, năm nay 63 tuổi, ngày xưa ông từng là một chiến binh trẻ tuổi miền Bắc cầm súng đánh lại Hoa Kỳ. Ông nói, “người dân tôi có người nói họ đang cần dân chủ. Tôi thì nói rằng, tôi muốn người Mỹ trở lại Vịnh Cam Ranh. Có đông người đồng ý với tôi như thế”.

Chuơng trình của TT Obama sẽ tới VN vào ngày Chủ Nhật này, là người TT thứ 3 tới thăm sau ngày chiến tranh kết thúc. Chắc hẳn phải trả lời một câu hỏi lớn nhất là liệu chừng Hoa thịnh Đốn có tháo bỏ từng phần lệnh cấm và cho phép VN mua vũ khí sát thuơng của Hoa Kỳ. Chính quyền Cộng Sản đòi hỏi chuyện này cách đây khá lâu mà Cam Ranh là cái giá cho họ sẽ trả.

Riêng đối với Toà Bạch Ốc, quyết định tháo bỏ lệnh cấm này tuỳ thuộc vào sự thỏa thuận cải tiến hay không với thành tích nhân quyền quá tệ hại của VN. Chính đó là cách để VN hi vọng có thêm vũ khí tự vệ chống lại sự đe doạ của Trung Cộng càng lúc càng tăng tại Biển Đông.

Hoa Thịnh Đốn từng chờ đợi nhiều năm giải quyết một vấn đề dai dẳng về vấn đề xoá bỏ lệnh cấm bán vũ khí này tuỳ thuộc vào vấn đề cải tiến nhân quyền của VN đối với dân tộc họ. Cũng như Mỹ từng thúc giục VN tôn trọng tư do ngôn luận và trả tự do cho tù nhân chính trị. Thế rồi sự căng thẳng đối với Trung cộng lại leo thang tại Biển Đông đang đưa đến một tâm lý tháo bỏ lệnh cấm trong nội các của TT Obama, theo một số nhân vật thân cận cho biết có một số bàn thảo như thế.

Chưa bao giờ sức ép của Trung cộng lên chính quyền CSVN mạnh như bây giờ. Qua sức ép đó, họ biết không thể một mình chống cự nỗi mà phải biết làm sao tìm cách gia tăng chuyện nối kết với Hoa Kỳ cho thật khéo léo.

Dù cùng chung lý tưởng CS, Việt Nam và Trung Cộng từng xung đột với nhau về vấn đề những hòn đảo trên Biển Đông trong thập niên 70s và 80s. Cách đây hai năm, Trung Cộng đã cho một giàn khoan dầu khí xâm phạm vào vùng biển đang tranh chấp với VN gần Hoàng Sa. Hai nước đều đòi chủ quyền, sự kiện này dẫn đến những đụng chạm trên biển và những cuộc bạo loạn bài Trung trên nhiều thành phố VN.

Gần nhất là vụ Trung Cộng xây đảo nhân tạo cùng những đường phi đạo trên Biển Đông chỉ cách bờ biển VN chừng 300 dặm.

Những nhu cầu nối kết của VN với Hoa Kỳ sẽ khuyến khích thêm những nước Đông nam Á có quyền lợi hải hành tại Biển Đông sẽ có sức tự vệ mạnh hơn; là một nổ lực phụ nhằm giúp Hoa kỳ khỏi bị lôi kéo vào cuộc chiến trực diện với Trung Cộng.

Tiến trình tương lai cho Vịnh Cam Ranh, nơi này VN trù liệu xây dựng một hải cảng quốc tế mới, đó là sức dẫn dụ đưa tới lệnh bỏ cấm vận vũ khí với VN.

Mỗi khi người Mỹ có mặt tại đây rồi, đó là lúc Hoa kỳ phải xây dựng sức mạnh tại hải cảng này, một bờ tây của Biển Đông cùng lúc hỗ tương sức mạnh cho bờ đông Biển Đông tức là các căn cứ tại Phi luật Tân.

Alenxander L. Vuving, chuyên gia về VN làm việc tại Trung Tâm nghiên cứu An Ninh Á châu Thái bình duơng đóng tại Honolulu, có quan điểm như sau:

“Nếu Hoa kỳ có khả năng hoạt động bình thường tại Vịnh Cam Ranh, đây là lợi điểm lớn nhằm cân bằng sức mạnh với Trung Cộng”. Vì sao? Theo ông thì “nếu có xảy ra biến cố tại Biển Đông, phía Mỹ thì còn mất thì giờ để tới kịp đó, nhưng Trung cộng thì quá mau”.

Đối với những người VN nào còn e ngại đồng minh cùng hay ngăn cản chuyện căn cứ nước ngoài đóng trên đất mình, thì họ đã lộ rõ ý nghĩ không thích Mỹ độc quyền sử dụng căn cứ đó, nhưng lại cho những nước khác thuê. Điển hình tàu bè của Singapore và Nhật đã tới trong năm này và họ là những người đầu tiên dùng căn cứ này.

Tháo bỏ lệnh cấm vận vũ khí đã có một chặng đường dài cũng cố niềm tin của giới bảo thủ tại Hoa Thịnh Đốn vào thành phần quân đội CSVN e ngại chính phủ TT Obama sẽ lợi dụng cải tiến liên hệ này để mang nền dân chủ đa nguyên tới nước họ.

Các nhà phân tích thời sự cho biết như sau:

“Muốn tháo bỏ cản trở của giới quân sự CSVN, phía Mỹ chỉ cần tháo bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với VN thôi”. Tiến sĩ Vuving còn giải thích thêm rằng hành động như thế sẽ là “sự mở cửa” cho vấn đề hợp tác quân sự và dĩ nhiên tiếp liền theo sau là vấn đề của Vịnh Cam Ranh.

Bộ trưởng quốc phòng Ashton B. Carter trong buổi điều trần tại Thượng Viện tháng rồi cho biết ông ủng hộ việc bãi bỏ lệnh cấm vận. Nhưng vế còn lại của một phuơng trình còn rắc rối đó là vấn đề nhân quyền. Theo tổ chức Theo dõi Nhân Quyền thì VN là một nước vi phạm nhân quyền trầm trọng nhất trên thế giới.

Tuần qua, ông Tom Malinowski, trợ lý bộ ngoại giao về vấn đề dân chủ, nhân quyền cùng lao động, đã gặp các người cầm đầu tranh đấu cho nhân quyền, các viên chức nhà nước tại Hà Nội để đánh giá lần chót trước cuộc thăm viếng của TT Obama.

Ông thay mặt bộ Ngoại Giao yêu cầu Hà Nội “thả gấp các tù nhân chính trị vô điều kiện” và cải tiến thêm nhân quyền.

Hiện nay VN còn giam giữ hơn 100 tù nhân chính trị, những nhà hoạt động, các blogger và luật sư số người này bị ghép tội chỉ đơn giản là chỉ trích chính phủ.

Theo một viên chức Hoa Kỳ có mặt trong một cuộc họp báo khi đi thăm VN, ông cho rằng hiện VN có vài dấu hiệu tích cực hơn. Tháng qua, ông Blinken đã ca ngợi chính phủ VN có “vài tiến bộ’ trong nhân quyền, nhất là lần đầu tiên cho phép thành lập công đoàn độc lập.

Thật ngạc nhiên khi ông Nguyễn Quang A, nhà bất đồng chính kiến hàng đầu, tán thành việc tháo bỏ lệnh cấm vận vũ khí cho VN. Ông còn cho ông Malinowski hay không nên nối kết việc này với việc trả tự do cho các tù nhân chính trị. Theo Ông A, “Nếu TT Obama tháo bỏ lệnh cấm hoàn toàn điều này hết sức tốt đẹp cho quan hệ Việt-Mỹ”. Ông A là người sáng lập Diễn Đàn Xã hội Dân Sự tại Hà nội nói thêm rằng “Người CS họ cho rằng Hoa Kỳ phải tôn trọng luật pháp chúng tôi và đừng nên xen vào. Việc này thì không hay theo quan điểm của chúng tôi. Điều tích cực theo chúng tôi là nên khởi đầu ngay một kỷ nguyên mới với Hoa Kỳ”.

Các nhà sản xuất vũ khí Mỹ cũng không nên mong đợi lệnh tháo bỏ vũ khí sẽ mang tới nhiều lợi nhuận cho họ.

Theo lời ông Carl Thayer, nhà phân tích tình hình tại Canberra, Úc châu, cho biết: tính từ năm 2014, Washington đã tháo bỏ từng phần, chỉ cho phép VN mua những thứ không sát thương nhằm bảo vệ đường biển. VN vẫn chưa mua được những trang thiết bị của Mỹ, ngay cả hệ thống radar bảo vệ bờ biển dành cho lực lượng tuần duyên.

VN thiếu quá nhiều tiền khi muốn chuyển đổi hệ vũ khí xưa nay của Nga sang trang thiết bị của Hoa Kỳ. Nhưng VN rất muốn đa dạng hoá những thứ vũ khí kể cả tín nhiệm nơi vũ khí của Nga. Sự đa dạng hoá chứng minh khi VN nhờ người Ấn Độ huấn luyện các toán lái tàu ngầm do Nga chế tạo, tìm Do Thái để mua cho được vài loại vũ khí. Tuần qua, các giới chức VN đã gặp các nhà sản xuất vũ khí cho Hoa Kỳ như Boeing và Lockheed Martin tại cuộc hội nghị chủ đề nhằm bàn thảo về nhu cầu vũ khí cho quân đội VN.

Christopher W. Sfedu, giám đốc công ty chuyên cung cấp nhu liệu truyền thông quân đội EDI có cở sở đặt tại Philadelphia, ông có mặt trong hội nghị này cho rằng nhu cầu về nhu liệu điện toán về truyền thông vẫn nay đã lên gần đến mức cao nhất trong quân sự.

Người Nga vẫn còn những quyền ưu tiên một tại Vịnh Cam Ranh, họ dùng nơi này làm nơi ẩn náu cho các phi cơ tiếp tế nhiên liệu cho các loại thám thính cơ Nga bay ngang Guam.

Vịnh Cam Ranh được các dãy núi vùng đông và nam che chở ngó ra Biển Đông. Cam Ranh nằm sâu vào đất liền tới 20 dặm, đó là một hải cảng tốt nhất tại Đông nam Á, và vấn đề chiến lược nhất nhờ vào độ sâu của nó.

Đối với ông Võ văn Tạo, một cư dân địa phuơng, thì người Mỹ không kịp nhanh chân trở lại khi “người dân VN hiện nay đang tức giận về vấn đề phi đạo của Trung Cộng đang xây tại Trường sa”. Theo ông, với vị trí các đảo đang tranh chấp hiện nay tại Biển Đông thì “cần bay một tiếng đồng hồ là có thể dội bom xuống ngay Sài Gòn”.

Jane Perler / NYTimes

bản dịch Đinh hoa Lư 20/5/2016

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here